Huis kopen in Nederland: het stappenplan van A tot Z

De eerste stap bij het kopen van een huis is bepalen wat je kunt besteden. Je maximale hypotheek hangt af van je inkomen, vaste lasten, eventuele schulden en de rente. In 2026 kun je maximaal 100% van de woningwaarde lenen; de bijkomende kosten (kosten koper) betaal je uit eigen middelen.

De kosten koper bedragen circa 4 tot 6% van de koopprijs en bestaan uit overdrachtsbelasting (2% voor woningen, of 0% voor starters tot de vrijstellingsgrens), notariskosten, taxatiekosten en advieskosten. Vraag een vrijblijvend hypotheekgesprek aan bij een onafhankelijk hypotheekadviseur om je mogelijkheden te verkennen.

Tip: op Huis.ai kun je de gemiddelde woningprijzen per gemeente en wijk bekijken, zodat je een realistisch beeld krijgt van de markt in jouw voorkeursgebied.

Met je budget in beeld ga je actief zoeken. De meeste woningen worden aangeboden op Funda, maar kijk ook op sociale media, lokale kranten en bij makelaars. Het inschakelen van een aankoopmakelaar is sterk aan te raden: deze kent de lokale markt, begeleidt bezichtigingen en onderhandelt namens jou.

Bij bezichtigingen let je op:
- De bouwkundige staat (scheuren, vocht, houtrot)
- De ligging en het uitzicht
- De grootte en indeling
- De energiezuinigheid (energielabel)
- De buurt en voorzieningen

Laat bij een serieuze kandidaat altijd een bouwkundige keuring uitvoeren (kosten circa 300 tot 500 euro). Dit voorkomt onaangename verrassingen na de koop.

Als je een geschikte woning hebt gevonden, breng je een bod uit. In de huidige markt is het gebruikelijk om te bieden via je aankoopmakelaar. Je bod kan onder, op of boven de vraagprijs liggen, afhankelijk van de marktomstandigheden.

Belangrijke ontbindende voorwaarden om op te nemen:
- Financieringsvoorbehoud: je kunt de koop ontbinden als je geen hypotheek krijgt
- Bouwkundige keuring: je kunt de koop ontbinden bij ernstige gebreken
- NHG-voorbehoud (Nationale Hypotheek Garantie): als je gebruik wilt maken van NHG

Na acceptatie van je bod ontvang je de koopovereenkomst. Je hebt als particuliere koper altijd drie dagen bedenktijd na ondertekening, waarin je zonder reden kunt afzien van de koop.

Na ondertekening van het koopcontract heb je doorgaans 4 tot 6 weken om de hypotheek rond te krijgen. Je hypotheekadviseur helpt je bij het vergelijken van aanbieders en het kiezen van de juiste hypotheekvorm.

Voor de hypotheek heb je nodig:
- Koopovereenkomst
- Taxatierapport (NWWI-gevalideerd, kosten 400 tot 600 euro)
- Werkgeversverklaring en loonstroken (of jaarrekeningen bij ondernemers)
- Legitimatie

De taxatie bepaalt de marktwaarde van de woning, die de basis vormt voor het maximale hypotheekbedrag. De hypotheekverstrekker beoordelt je aanvraag en geeft bij goedkeuring een bindend aanbod (offerte).

De laatste stap is de overdracht bij de notaris. De notaris stelt de leveringsakte op en regelt de inschrijving in het Kadaster. Op de dag van de overdracht teken je bij de notaris:

• De leveringsakte (eigendomsoverdracht)
• De hypotheekakte (als je een hypotheek afsluit)

De notaris zorgt ervoor dat de koopsom wordt overgemaakt aan de verkoper en dat de woning officieel op jouw naam komt te staan. Na het tekenen ontvang je de sleutels en ben je de trotse eigenaar van je nieuwe woning.

De notariskosten bedragen circa 1.000 tot 2.000 euro voor de leveringsakte en hypotheekakte samen. Vergelijk altijd meerdere notarissen, want de tarieven kunnen flink verschillen.

Op Huis.ai kun je vooraf een gratis woninganalyse opvragen van het huis dat je wilt kopen, met informatie over de geschatte waarde, het energielabel en eventuele verbeterkansen.